गगन–विश्वलाई महाधिवेशन प्रतिनिधिको साथ भृकुटीमण्डपमा देखियो कांग्रेसको असन्तोष र परिवर्तनको संकेत

काठमाडौं।नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनले पार्टीभित्रको शक्ति सन्तुलन मात्र होइन, भविष्यको राजनीतिक दिशा पनि संकेत गरेको छ। आइतबार सुरु भएको विशेष महाधिवेशनमा महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मालाई बहुसंख्यक महाधिवेशन प्रतिनिधिको खुला साथ देखिनु यस कार्यक्रमको मुख्य सन्देश बनेको छ। भीड, नाराबाजी र प्रतिनिधिहरूको सक्रिय उपस्थितिले कांग्रेसभित्र परिवर्तनको चाहना कति गहिरो छ भन्ने स्पष्ट पारेको छ।
कांग्रेसमा कूल ४,७४३ महाधिवेशन प्रतिनिधिमध्ये करिब २,६६२ जना प्रतिनिधि विशेष महाधिवेशनमा सहभागी भए। यो संख्या करिब ५६ प्रतिशत हो। पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा र उनको पक्षधर समूह सहभागी नभएको अवस्थामा पनि आधाभन्दा बढी प्रतिनिधि उपस्थित हुनु राजनीतिक रूपमा अर्थपूर्ण मानिन्छ।
प्रतिनिधिहरू देशका विभिन्न जिल्लाबाट जुलुससहित भृकुटीमण्डप पुगेका थिए। कार्यक्रमस्थलमा देखिएको उत्साह, नाराहरू“पार्टी बचाऊ, नेतृत्व बदल” र “उत्तरदायी नेतृत्व चाहियो”ले यो महाधिवेशन औपचारिक कार्यक्रमभन्दा बढी राजनीतिक सन्देशको मञ्च बनेको देखिन्थ्यो।
विशेष महाधिवेशनको अगुवाइ गरेका महामन्त्री गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले कार्यक्रमको सुरुदेखि नै आफूहरू शक्ति कब्जा होइन, पार्टी सुधारको अभियानमा रहेको स्पष्ट पार्दै आएका छन्। उद्घाटन सत्रमा गगन थापाले भने, “यो महाधिवेशन कसैलाई हटाउन होइन, कांग्रेसलाई फेरि चलायमान बनाउन हो।” उनले पार्टीभित्र निर्णय प्रक्रिया बन्द कोठाबाट बाहिर ल्याउनुपर्ने र नेतृत्व प्रतिनिधिहरूप्रति जवाफदेही हुनुपर्नेमा जोड दिएका थिए।
विश्वप्रकाश शर्माले भने प्रतिनिधिहरूको उपस्थितिलाई “कांग्रेसभित्र दबिएको आवाजको अभिव्यक्ति” का रूपमा व्याख्या गरे। उनका अनुसार, नियमित महाधिवेशन समयमै नहुनु, संगठनात्मक संरचना निष्क्रिय हुनु र संवादको अभावले पार्टीलाई कमजोर बनाउँदै लगेको छ। “आज यहाँ आएको प्रतिनिधिको संख्या नै हाम्रो एजेन्डाको वैधता हो,” शर्माले भने।
विशेष महाधिवेशनको अर्को पाटो पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाको अनुपस्थिति हो। देउवा पक्षले यस महाधिवेशनलाई ‘अवैधानिक’ भन्दै बहिष्कार गरेको छ। उनीसँगै संस्थापन पक्षका धेरै नेताहरू पनि भृकुटीमण्डपमा देखिएनन्।तर प्रतिनिधिहरूको उपस्थितिले देउवाको अनुपस्थितिलाई झन् अर्थपूर्ण बनाइदिएको छ। कांग्रेसभित्र धेरैले यसलाई कानुनी असहमति भन्दा पनि राजनीतिक दूरीका रूपमा हेरेका छन्। “नेतृत्व प्रश्नको सामना गर्न तयार छैन भन्ने सन्देश गयो,” एक प्रतिनिधिले भने।
विशेष महाधिवेशन विधानसम्मत हो कि होइन भन्ने बहस निरन्तर चलिरहेको छ। देउवा पक्षले प्रक्रिया र समयमाथि प्रश्न उठाइरहेका छन् भने आयोजक पक्षले पार्टी विधानको प्रावधान देखाउँदै आफूहरू बाध्य भएर यो कदम चाल्नुपरेको दाबी गरेको छ।तर भृकुटीमण्डपको माहोलले देखाएको कुरा फरक छ। यहाँ बहस कानुनीभन्दा बढी राजनीतिक नैतिकताको बनेको छ । नेतृत्वले आलोचना सुन्ने कि भाग्ने? प्रतिनिधिहरूको सहभागिताले यही प्रश्नलाई केन्द्रमा राखेको छ।
गगन–विश्व नेतृत्वको विशेष महाधिवेशनले यही पुस्तान्तरणको बहसलाई औपचारिक मञ्चमा ल्याइदिएको छ। प्रतिनिधिहरूको साथले देखाएको संकेत स्पष्ट छ, कांग्रेसभित्र ठूलो हिस्सा अब पुरानै शैलीमा सन्तुष्ट छैन।
विशेष महाधिवेशनले तत्काल नेतृत्व परिवर्तन गर्ने निर्णय गर्छ वा गर्दैन, त्यो अझै खुल्न बाँकी छ। तर यसले कांग्रेसभित्र एउटा प्रक्रिया सुरु गरिदिएको छ, प्रश्न उठाउने, बहस गर्ने र नेतृत्वलाई जवाफदेही बनाउने।यदि यो प्रक्रिया संवाद र सहमतिमा परिणत भयो भने कांग्रेस बलियो हुन सक्छ। यदि बहिष्कार र अडानमै सीमित रह्यो भने पार्टी थप संकटतर्फ जान सक्छ।
गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मासँग महाधिवेशन प्रतिनिधिको उल्लेखनीय साथ छ। यो साथ केवल व्यक्तिप्रतिको समर्थन होइन, पार्टीभित्र परिवर्तन र उत्तरदायित्वको मागको प्रतिबिम्ब हो।